Η εμπορική αξία των πετραδιών

(από την έντυπη περιοδική εγκυκλοπαίδεια «Θησαυροί της Γης»)

Τεύχος 18 – Σελίδες 31-32

 

Τα πετράδια έχουν δύο εμπορικές χρήσεις : ως κοσμήματα και διακοσμητικά αντικείμενα ή ως πρακτικά εργαλεία στη βιομηχανία. Εδώ εξετάζουμε μερικούς από τους ωραιότερους διακοσμητικούς θησαυρούς, καθώς και τα λιγότερα πολύτιμα υλικά που χρησιμοποιούνται ως απομιμήσεις τους.

Σήμερα υπάρχουν περίπου 3.000 γνωστά ορυκτά, αλλά ο αριθμός τους αυξάνεται καθώς οι γεωλόγοι κάνουν κάθε χρόνο νέες ανακαλύψεις. Ωστόσο, μόνο 100 περίπου από αυτά μπορούν να χαρακτηριστούν πετράδια με τη σωστή έννοια. Από αυτά, 13 μονάχα εμφανίζονται πάντοτε με ποιότητα πετραδιού, ενώ άλλα 40 απαντώνται μόνο μερικές φορές σε δείγματα που αξίζουν να χαρακτηριστούν πετράδια. Τα υπόλοιπα από τα 100 πετράδια μπορεί να είναι ωραία, αλλά έχουν μικρή εμπορική αξία : μπορεί να αποτελεί έκπληξη ότι ο οπάλιος είναι ένα από αυτά.

Για να είναι ένα πετράδι πραγματικά πολύτιμο, πρέπει να είναι ωραίο, ανθεκτικό και σπάνιο. Τα πετράδια που ικανοποιούν πιο αξιόπιστα αυτά τα κριτήρια είναι το διαμάντι, το ρουμπίνι, το ζαφείρι, το σμαράγδι και το μαργαριτάρι, που είναι σχεδόν πάντοτε πολύτιμα.

ΤΟ ΔΙΑΜΑΝΤΙ

Το διαμάντι είναι η πιο σκληρή φυσική ύλη και προέρχεται κυρίως από την Αυστραλία, τη Ρωσία και τη Νότια Αφρική. Τα άχρωμα διαμάντια είναι τα πιο ακριβά, πολύτιμες όμως είναι και οι έγχρωμες ποικιλίες (κιτρίνη, μπλε, ρόδινη κ.α.).

Το ρουμπίνι και το ζαφείρι είναι ποικιλίες του ορυκτού κορούνδιο, που είναι οξείδιο του αργιλίου. Το ρουμπίνι οφείλει το κόκκινο χρώμα του σε ίχνη χρωμίου. Τα διάφορα χρώματα του ζαφειριού οφείλονται στην παρουσία μικροποσοτήτων σιδήρου και τιτανίου.

Το καλύτερης ποιότητας πετραδιού κορούνδιο προέρχεται από τη Βιρμανία, την Ινδία, τη Σρι Λάνκα και την Ταϊλάνδη.

Το σμαράγδι, η πράσινη ποικιλία της βηρύλλου (πυριτικό ορυκτό του βηρυλλίου και του αργιλίου) οφείλει το χρώμα του σε ίχνη χρωμίου και σιδήρου. Τα καλύτερα σμαράγδια προέρχονται από την Κολομβία. Τα ωραία μαργαριτάρια είναι προϊόντα ενός ορισμένου τύπου στρειδιού.

Πολύτιμα ορυκτά, αλλά όχι όσο τα πέντε που προαναφέραμε, είναι ο αμέθυστος, η ακουαμαρίνα, η χρυσοβήρυλλος, ο γρανάτης, ο μοργκανίτης, ο χαλαζίας, το περίδοτο, ο σπινέλιος, ο τανζανίτης, το τοπάζι, ο τουρμαλίνης και ο ζωισίτης.

Μερικές ύλες που μοιάζουν με πετράδια πληρούν μία ή δύο από τις τρεις προϋποθέσεις (το τυρκουάζ π.χ. είναι ωραίο, αλλά θεωρείται ευπαθές και κοινό ορυκτό). Η αξία άλλων πετραδιών επηρεάζεται πάρα πολύ από τη μόδα-μπορεί να είναι πολύ δημοφιλή στη μία γενιά κι αδιάφορα στην άλλη. Ένα παράδειγμα είναι ο γαγάτης : στη Βικτωριανή Αγγλία τον λάτρευαν, σήμερα όμως συνδέεται με κηδείες και δεν είναι ιδιαίτερα αρεστός.

Ακόμη και του ήλεκτρου, του αμέθυστου και του ζιρκονίου η δημοτικότητα δεν είναι σταθερή.

ΑΠΟΜΙΜΗΣΕΙΣ

Η αγορά κι η πώληση απομιμήσεων αποτελεί σημαντικό μέρος του εμπορίου πετραδιών. Αυτό το εμπόριο δεν είναι απάτη, αλλά εξυπηρετεί μια πελατεία που, επειδή δεν έχει τα μέσα να αγοράσει πολυτιμότερα πετράδια, περιορίζεται σε ελκυστικές απομιμήσεις.

Δεν είναι τίμιο να προσπαθήσεις να πουλήσεις γυαλί για διαμάντι, αλλά αυτό σπάνια συμβαίνει γιατί εύκολα αποκαλύπτεται η απάτη.

Τα παραχαραγμένα πετράδια είναι τεσσάρων ειδών : υποκατάστατα, απομιμήσεις, συναρμολογημένα πετράδια και συνθετικά. Τα υποκατάστατα διαμαντιών φτιάχνονται από άχρωμα δείγματα ζιρκονίου, ζαφειριού ή χαλαζία. Οι κόκκινοι γρανάτες μπορεί να χρησιμοποιηθούν ως υποκατάστατα ρουμπινιού. Στα κοσμήματα του βρετανικού στέμματος, το λεγόμενο ρουμπίνι Τιμούρ είναι στην πραγματικότητα ένας τεράστιος σπινέλιος βάρους 352,5 καρατιών. Ο πράσινος τουρμαλίνης υποκαθιστά το σμαράγδι, κι ο κιτρίνης χαλαζίας μπορεί να υποκαταστήσει το τοπάζι.

Οι καλύτερες απομιμήσεις ιάδη και λάπις λάζουλι γίνονται με ειδικό αδιαφανές και ημιδιαφανές γυαλί. Γι’ αυτό το σκοπό χρησιμοποιούνται και πλαστικά, αλλά δεν έχουν λάμψη και συνήθως δεν πείθουν.

ΣΥΝΑΡΜΟΛΟΓΗΜΕΝΑ ΠΕΤΡΑΔΙΑ

Τα συναρμολογημένα πετράδια γίνονται με τη συγκόλληση πάνω σε φυσικό λίθο λιωμένων απομιμήσεων, συνθετικών ή φυσικών πετραδιών. Έτσι, μπορούμε να μιμηθούμε το σμαράγδι, αν κολλήσουμε κάτω από ένα κομμάτι γνήσιας βηρύλλου ένα κομμάτι πράσινου γυαλιού.  Τριπλά οπάλια φτιάχνονται με έναν άχρωμο χαλαζία επάνω, ένα κοινό οπάλιο κάτω και στη μέση ένα λεπτό στρώμα υψηλής ποιότητας έγχρωμο οπάλιο. Ο σκληρός χαλαζίας προστατεύει το πολύτιμο οπάλιο, ενώ δεν εμποδίζει το ακτινοβόλο χρώμα του.

Τα συνθετικά πετράδια είναι τεχνητά κατασκευασμένα. Σήμερα, το σμαράγδι, το ρουμπίνι, το ζαφείρι και ο σπινέλιος παράγονται μαζικά και πολλοί τα θεωρούν καλύτερα από τα συνθετικά. Πρόσφατα, η επιστήμη της δημιουργίας κρυστάλλων έχει αναπτυχθεί σημαντικά κι επιτρέπει τη σύνθεση νέων πετραδιών που δεν υπάρχουν στη φύση. Ένα παράδειγμα είναι η ζιρκονία, την οποία είναι αδύνατο να την διακρίνουμε με γυμνό μάτι από το διαμάντι.

Σχόλια

μοιράστε

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin
Share on pinterest
Share on print
Share on email
Close Menu