Παραδόσεις, μύθοι και θρύλοι – η μαγεία των Ορυκτών

(από την περιοδική εγκυκλοπαίδεια “Θησαυροί της Γης”)

 

ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ, ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΘΡΥΛΟΙ  (ΤΕΥΧΟΣ 3)

 

Η ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ

 

Ο ΧΑΛΑΖΙΑΣ ΠΡΟΛΕΓΕΙ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ

Επί χιλιάδες χρόνια, οι άνθρωποι λένε θαυμαστές ιστορίες για τα ορυκτά και τα πετράδια. Έτσι αφθονούν οι παραδόσεις και οι θρύλοι σχετικά με τη μαγεία, την αστρολογία, την αλχημεία και το θρησκευτικό συμβολισμό. Το Ιερό Δισκοπότηρο στο Μυστικό Δείπνο του Χριστού λέγεται ότι ήταν από σμαράγδι. Η κρυστάλλινη σφαίρα στην οποία οι μάντεις έβλεπαν το μέλλον ήταν από χαλαζία. Πίστευαν ότι ορισμένα ορυκτά έκαναν αυτούς που τα έφεραν απρόσβλητους από δηλητήρια. Ότι μερικά πετράδια έριχναν τον πυρετό, γιάτρευαν τους πονοκεφάλους και έκαναν τους πολεμιστές αήττητους. Οι αλχημιστές ισχυρίζονταν ότι μπορούσαν να μετατρέψουν τα συνήθη μέταλλα σε χρυσάφι και ασήμι.

 

ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ

Στο μεταξύ, οι αστρολόγοι προσπαθούσαν να βρουν σχέσεις ανάμεσα στα πετράδια και τα 12 ζώδια. Πίστευαν ότι τα πετράδια γεννήθηκαν, όπως και οι άνθρωποι, υπό την επήρεια των πλανητών. Για παράδειγμα, κάποιος που γεννήθηκε στους Ιχθείς (21 Φεβρουαρίου-21 Μαρτίου) είχε κοινό αυτό το ζώδιο με τον αμέθυστο. Έτσι, ο αμέθυστος ήταν ωφέλιμος για όσους γεννήθηκαν στους Ιχθείς.

Σήμερα, μολονότι πολλοί άνθρωποι διαβάζουν τα ωροσκόπια τους στις εφημερίδες και τα περιοδικά, δεν θεωρούν αξιόπιστη την αστρολογία. Στο παρελθόν, όμως γίνονταν εκστρατείες, σχεδιάζονταν εισβολές και δίνονταν μάχες ανάλογα με τις προβλέψεις των αστρολόγων, ενώ πίστευαν ότι οι γάμοι ήταν ευλογημένοι ή καταδικασμένοι ανάλογα με το αν συμφωνούσαν τα σημεία των άστρων του ζεύγους.

 

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ

Τον παλιό καιρό, πίστευαν ότι τα ορυκτά και τα πετράδια είχαν θεραπευτικές ιδιότητες όπως ακριβώς και τα φυτά. Μερικές φορές, οι επιστημονικές ενδείξεις υποστήριζαν αυτές τις απόψεις- τα άλατα Έψομ, για παράδειγμα, πράγματι καθαρίζουν το πεπτικό σύστημα. Άλλες όμως παλιές ιδέες, όπως η δοξασία ότι αν καταπιείς τριμμένο αμέθυστο διώχνεις τον πονοκέφαλο από το μεθύσι αποδείχθηκαν ότι ήταν αβάσιμες και προφανώς προκαλούσαν σοβαρή σωματική βλάβη.

Κατά παρόμοιο τρόπο, είναι ανακριβές ότι πίνοντας τριμμένο ορυκτό αχάτη μέσα σε κρασί θεραπεύονται ανοιχτές πληγές ή ότι ζαφείρι ανακατεμένο με γάλα κατευνάζει τις εντερικές διαταραχές.

 

Η ΜΑΓΕΙΑ ΚΑΙ Η ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΤΩΝ ΛΙΘΙΚΩΝ

Κατά την αρχαιότητα και ως το 16ο αιώνα, τα ορυκτά και τα πετράδια αναγράφονταν σε καταλόγους, στα «λιθικά». Το λιθικό ήταν ένα έγγραφο όπου περιγράφονταν με μεγάλη λεπτομέρεια τα χαρακτηριστικά και οι ιδιότητες των ορυκτών. Το αρχαιότερο λιθικό που διασώθηκε ανήκε σε μια μνημειώδη εγκυκλοπαίδεια του 1ου αιώνα μ.Χ., τη «Naturalis Historia» (Φυσική Ιστορία) του Πλίνιου του Πρεσβύτερου. Το έργο του αυτό χρησιμοποίησαν όσοι έγραψαν σχετικά με τη μαγεία και τη θεραπευτική των πετραδιών σε όλο το Μεσαίωνα.

Μερικά μεσαιωνικά λιθικά κατέγραφαν τις μαγικές και θεραπευτικές ιδιότητες των λίθων. Άλλα εξηγούσαν την αστρολογική τους σημασία ή το θρησκευτικό συμβολισμό τους.

Πολλά ήταν γραμμένα σε πρόζα, ενώ άλλα ήταν γραμμένα σε στίχους. Τα λιθικά επηρέασαν την επιστημονική σκέψη κατά το Μεσαίωνα και περιέχουν πλούσιο υλικό για τους μελετητές και ιστορικούς αυτής της περιόδου. Στην αρχαία Ελλάδα φημίζονταν για τα λιθικά τους ο Καλλίστρατος, ο Δημόστρατος, ο βασιλιάς του Πόντου Μιθριδάτης και ο Σώτακος, ο αρχαιότερος όλων (3ος -2ος αιώνας π.Χ.)

 

ΦΥΛΑΧΤΑ ΚΑΙ ΧΑΪΜΑΛΙΑ

Τα πετράδια χρησιμοποιήθηκαν ευρύτατα από τη χαραυγή της ιστορίας ως φυλαχτά και χαϊμαλιά. Πιστευόταν ότι ήταν προικισμένα με υπερφυσικές ή μαγικές δυνάμεις – ειδικότερα με τη δύναμη να αποτρέπουν το κακό ή την ατυχία.

Αντικείμενα που εκπλήρωναν τις ίδιες λειτουργίες ήταν, εκτός από τους πολύτιμους λίθους, τα ορυκτά, τα βότανα, ακόμα και τα δόντια και τα νύχια των ζώων. Σε μερικά έδιναν τη μορφή του ειδώλου, από το οποίο πίστευαν ότι απέρρεε η υπερφυσική τους δύναμη.

Αρχικά, πάνω από τα φυλαχτά και τα χαϊμαλιά λέγονταν ξόρκια και μαγικές φράσεις, ώστε να αποκτήσουν μαγικές δυνάμεις. Αργότερα όμως άρχισαν να γράφουν πάνω τους μαγικές φράσεις.

Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι τα χρησιμοποίησαν για να προφυλάσσονται από το κακό. Από τα πιο κοινά, ήταν ένα πετράδι κομμένο σε σχήμα σκαραβαίου. Το φορούσαν οι ζωντανοί, αλλά το έβαζαν και στους τάφους για να προστατεύει τους νεκρούς.

 

ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΑΛΧΗΜΙΣΤΩΝ

Η αλχημεία είναι αρχαία «επιστήμη» – πρόδρομος της χημείας. Στην αρχαία Κίνα, Ινδίες και Ελλάδα, οι αλχημιστές πίστευαν ότι οι πλανήτες επηρεάζουν τα στοιχεία τα οποία συνθέτουν όλες τις μορφές της ύλης. Ισχυρίζονταν ότι η ύλη αυτή μπορούσε να βελτιωθεί μονάχα αν έβρισκαν έναν τρόπο «να την κάνουν καλύτερη». Για να το αποδείξουν, βάλθηκαν να μετατρέψουν το μόλυβδο σε χρυσάφι.

Κατά την άποψη των αλχημιστών, αυτό έμοιαζε με την τελειοποίηση που μπορούσε να πετύχει η ψυχή του ανθρώπου στον ουρανό, και προσπάθησαν να «αποκαθάρουν» κατά τον ίδιο τρόπο το μόλυβδο. Ανακάτεψαν, λοιπόν, διάφορα υλικά και πασάλειψαν το μόλυβδο με αυτά, πριν τον ψήσουν. Σε μερικές περιπτώσεις το χρώμα μπορεί να θύμιζε χρυσάφι, ήταν όμως καταδικασμένοι σε αποτυχία. Ο μόλυβδος δεν μπορούσε με κανένα τρόπο να αναβαθμιστεί και να γίνει χρυσάφι.

Οι αλχημιστές δεν αποκάλυπταν τα μυστικά τους και αυτό δεν είναι καθόλου παράξενο, καθώς δεν είχαν τίποτε που να αποδεικνύεται επιστημονικά.

Κάλυπταν τα ίχνη τους χρησιμοποιώντας μια παραπλανητική μυστική γλώσσα και ένα συμβολικό κώδικα. Αυτό τους επέτρεπε να εξαπατούν τους ανίδεους που πίστευαν τις θεωρίες τους και τους πλήρωναν για τις δήθεν «θεραπείες» τους. Σήμερα χλευάζουμε την αλχημεία, δεν θα πρέπει όμως να ξεχνάμε ότι γινόταν πιστευτή ως το 19ο αιώνα.

 

ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ (ΤΕΥΧΟΣ 3 – Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΓΗΣ – 4)

Η μελέτη των πλανητών του ηλιακού συστήματος συνεχώς διευρύνεται, καθώς με τις νέες έρευνες πλουτίζονται όλο και περισσότερο οι γνώσεις μας για τους πλησιέστερους γείτονες μας στο διάστημα.

 

ΕΡΜΗΣ

Περιφορά γύρω από τον Ήλιο : 87 ημέρες

Απόσταση από τον Ήλιο : 58.000.000 χλμ.

Διάμετρος : 4.870 χλμ.

Περιστροφή : 59 ημέρες

Δορυφόροι : 0

 

ΑΦΡΟΔΙΤΗ

Περιφορά γύρω από τον Ήλιο : 224 ημέρες

Απόσταση από τον Ήλιο : 108.000.000 χλμ.

Διάμετρος : 12.104 χλμ.

Περιστροφή : 243 ημέρες

Δορυφόροι : 0

 

ΓΗ

Περιφορά γύρω από τον Ήλιο : 365 ημέρες

Απόσταση από τον Ήλιο : 149.000.000 χλμ.

Διάμετρος : 12.755 χλμ.

Περιστροφή : 24 ώρες

Δορυφόροι : 1 (Σελήνη)

 

ΑΡΗΣ

Περιφορά γύρω από τον Ήλιο : 1 έτος,  322 ημέρες

Απόσταση από τον Ήλιο : 227.800.000 χλμ.

Διάμετρος : 6.787 χλμ.

Περιστροφή : 24 ώρες

Δορυφόροι : 2

 

ΔΙΑΣ

Περιφορά γύρω από τον Ήλιο : 11 έτη,  317 ημέρες

Απόσταση από τον Ήλιο : 778.00.000 χλμ.

Διάμετρος : 142.200 χλμ.

Περιστροφή : 10 ώρες

Δορυφόροι : 16

 

ΚΡΟΝΟΣ

Περιφορά γύρω από τον Ήλιο : 29 έτη,  168 ημέρες

Απόσταση από τον Ήλιο : 1.427.000.000 χλμ.

Διάμετρος : 120.000 χλμ.

Περιστροφή : 10 ώρες

Δορυφόροι : 23

 

ΟΥΡΑΝΟΣ

Περιφορά γύρω από τον Ήλιο : 84 έτη,  4 ημέρες

Απόσταση από τον Ήλιο : 2.870.000.000 χλμ.

Διάμετρος : 47.160 χλμ.

Περιστροφή : 17,3 ώρες

Δορυφόροι : 15

 

ΠΟΣΕΙΔΩΝΑΣ

Περιφορά γύρω από τον Ήλιο : 249 έτη,  330 ημέρες

Απόσταση από τον Ήλιο : 5.900.000.000 χλμ.

Διάμετρος : 5.700 χλμ.

Περιστροφή : 153 ώρες

Δορυφόροι : 1

 

ΑΣΤΕΡΟΕΙΔΕΙΣ

Οι αστεροειδείς κατέχουν μια έκταση 570.000.000 χιλιομέτρων μεταξύ του Άρη και του Δία. Έχουν ανακαλυφθεί πάνω από 1.000. Μεγαλύτερος είναι η Δήμητρα, ενώ οι μικρότεροι είναι απλώς βράχοι. Δεν έχουν ατμόσφαιρα ή ζωή. Πιο μικροί ακόμη είναι οι μετεωρίτες ή διάττοντες. Δεν είναι αστέρες, αλλά κομμάτια από πέτρα και σίδηρο. Αντίθετα από τους αστεροειδείς, δεν κινούνται γύρω από τον Ήλιο αλλά περιφέρονται στο σύμπαν.

 

Σχόλια

μοιράστε

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin
Share on pinterest
Share on print
Share on email
Close Menu