Πολύτιμοι και ημιπολύτιμοι λίθοι

από την περιοδική εγκυκλοπαίδεια “Θησαυροί της Γης”)

 

ΠΟΛΥΤΙΜΟΙ ΚΑΙ ΗΜΙΠΟΛΥΤΙΜΟΙ ΛΙΘΟΙ (ΤΕΥΧΟΣ 1 – Η ΤΕΧΝΗ ΤΟΥ ΣΥΛΛΕΚΤΗ)

Γιατί μερικά πετράδια είναι πιο πολύτιμα από άλλα;

Υπάρχει ένας παλιός κινέζικος μύθος για ένα φτωχό που ζήτησε από ένα σοφό ερημίτη να τον βοηθήσει να βρει μεγάλες ποσότητες πολύτιμων λίθων. «Αν αυτό θέλεις». , είπε ο ερημίτης, «ακόμη και τα χαλίκια της θάλασσας θα γίνουν πετράδια». Η απάντηση απογοήτευσε το φτωχό, που ήλπιζε ότι ο σοφός θα τον βοηθούσε να γίνει πλούσιος. Η απλή αλήθεια είναι ότι το πετράδι θεωρείται πολύτιμο αν οι άνθρωποι επιθυμούν να το κατέχουν. Ο κύριος λόγος που οι πολύτιμοι λίθοι έχουν τέτοια ζήτηση, είναι η σπανιότητα τους. Αν υπήρχαν πολλά ρουμπίνια, θα έχαναν αμέσως την αξία τους. Ο πυρίτης λάμπει και είναι πολύ ελκυστικός αλλά είναι κοινός και επομένως λιγότερο πολύτιμος από το χρυσό.

Οι άνθρωποι ονόμαζαν ανά τους αιώνες πετράδια διάφορες ύλες που είχαν σχηματιστεί με διάφορους τρόπους. Από την άποψη ενός χρυσοχόου, τα πετράδια είναι ορυκτές ή οργανικές ύλες που μπορούν να κοπούν και να στιλβωθούν για να γίνουν πολύτιμα αντικείμενα ομορφιάς.

Υπάρχουν τρεις κύριοι τύποι πετραδιών. Τα πιο πολύτιμα λέγονται πολύτιμοι λίθοι : τα διαμάντια, τα ρουμπίνια, τα ζαφείρια και τα σμαράγδια. Αυτά τα πετράδια έχουν μερικά κοινά. Είναι πολύ σκληρές, ανθεκτικές ύλες – τα διαμάντια είναι η πιο σκληρή φυσική ύλη που γνωρίζουμε. Το καθένα έχει χρώματα και πολλά έχουν, όπως το διαμάντι, αστραφτερή λάμψη.

Η αξία των πολύτιμων λίθων καθορίζεται από τη σπανιότητα και την ομορφιά τους, η οποία ενισχύεται με το κόψιμο και τις έδρες.

 

ΝΕΕΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ

Μετά τους πολύτιμους λίθους έρχονται οι ημιπολύτιμοι λίθοι. Άλλοτε, τα πετράδια σ’ αυτή την ομάδα ήταν ο οπάλιος, το τυρκουάζ, ο γρανάτης, η ακουαμαρίνα, ο νεφρίτης και ο χαλαζίας. Αλλά τον περασμένο αιώνα ανακαλύφθηκαν πολλές νέες ύλες που προστέθηκαν σ’ αυτό τον κατάλογο.

Οι ημιπολύτιμοι λίθοι παρουσιάζουν μια ποικιλία ωραίων χρωμάτων, γενικά όμως δεν είναι τόσο σκληροί όσοι οι πολύτιμοι λίθοι. Σύμφωνα με την κλίμακα Μος που χρησιμοποιείται για να μετράμε τη σκληρότητα των ορυκτών και των πετραδιών, ο οπάλιος και το τυρκουάζ έχουν 6, ενώ το διαμάντι βρίσκεται στην κορυφή της κλίμακας με 10 και ο τάλκης τελευταίος με 1.

Τα περισσότερα πετράδια ταξινομούνται ως ορυκτά επειδή δημιουργήθηκαν με τη θερμότητα και την πίεση μέσα στο φλοιό της Γης. Υπάρχουν όμως και τέσσερα ακόμη οργανικά πετράδια που δημιουργήθηκαν από μικρά ζώα, φυτά και άλλους οργανισμούς. Είναι το μαργαριτάρι, το ήλεκτρο, το κοράλλι και ο γαγάτης.

Όλα τα πετράδια που περιγράφονται εδώ, τα επεξεργάζεται ο άνθρωπος για να επαυξήσει τη φυσική ομορφιά τους και να τα αναδείξει. Το διαμάντι, το ρουμπίνι, το ζαφείρι και το σμαράγδι, ειδικότερα, στιλβώνονται πάρα πολύ και κόβονται για να δείξουν τα χρώματα τους και να επιτραπεί στο φως να εισχωρήσει σ’ αυτά κατά τον καλύτερο τρόπο.

Μερικές φορές η αλλαγή του σχήματος είναι περιττή. Ο χαλκηδόνιος, για παράδειγμα, είναι ένας ημιπολύτιμος λίθος που υπάρχει στη φύση σε ωραία σχήματα, ενώ κομμάτια ήλεκτρου, που μερικές φορές περιέχουν έντομα μέσα τους, είναι, χωρίς κανένα εξωραϊσμό, καταπληκτικά.

 

ΣΠΑΝΙΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Στο εμπόριο κοσμημάτων, οι πολύτιμοι λίθοι δουλεύονται συνήθως με δύο από τα πιο πολύτιμα μέταλλα : το ασήμι και το χρυσάφι. Στην ορυκτολογία ονομάζονται «αυτοφυή στοιχεία» επειδή, αντίθετα με τα άλλα ορυκτά, μπορούν να βρεθούν στη φύση ατόφια και όχι συνδυασμένα με άλλα στοιχεία.

Το ασήμι και το χρυσάφι μπορούν να στιλβωθούν για να λάμπουν και, μολονότι φαίνονται σκληρά, δεν είναι δύσκολο να τα λυγίσεις και να τους δώσεις σχήμα. Έτσι μπορούν να φορμαριστούν εύκολα από τους αργυρο-χρυσοχόους.

Θεωρούνται πολύτιμα επειδή είναι σπάνια και ωραία στην όψη. Αυτό που τα κάνει τόσο σπάνια είναι ο ασυνήθιστος συνδυασμός των φυσικών δυνάμεων που τα δημιούργησαν, και σε μερικές περιπτώσεις επειδή βρίσκονται πολύ δύσκολα.

 

ΤΙΜΕΣ ΠΟΥ ΑΛΛΑΖΟΥΝ

Σ’ όλες τις εποχές, οι τιμές των πετραδιών και των πολύτιμων μετάλλων παρουσίαζαν διακυμάνσεις. Σημαντικό ρόλο στην άνοδο ή την πτώση της τιμής, για τον καθορισμό του ποσού που ήταν πρόθυμοι οι άνθρωποι να πληρώσουν για κάποια ιδιαίτερη ποικιλία, έπαιζε η μόδα.

Η ανακάλυψη νέων πετραδιών οδηγούσε σε άνοδο των τιμών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ο αλεξανδρίτης, που σε διαφορετικούς φωτισμούς αλλάζει χρώμα από το κόκκινο στο πράσινο. Μετά την ανακάλυψη του το 1830, είχε μεγάλη ζήτηση, επειδή κάτω από ορισμένο φως φαίνεται να αντανακλά τα χρώματα της ρωσικής σημαίας.

Ο τουρμαλίνης ανακαλύφθηκε το 18ο αιώνα. Θεωρήθηκε τότε ότι ήταν πολύ λιγότερο πολύτιμος από τους γνωστούς μας πολύτιμους λίθους. Σήμερα ο μπλε τουρμαλίνης από την Παραϊμπα της Βραζιλίας μπορεί να αξίζει πιο πολύ από ένα ρουμπίνι και μερικές φορές από ένα μέτριο διαμάντι. Παρόμοια, ένας κρύσταλλος τανζανίτη έχει σήμερα πολύ μεγαλύτερη τιμή από ένα μικρό σμαράγδι. Αυτά τα νέα πετράδια έχουν περιορίσει σημαντικά τη διαφορά μεταξύ της τιμής αγοράς ενός πολύτιμου και ενός ημιπολύτιμου λίθου.

 

Ο ΣΥΝΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΣΥΝΘΕΤΙΚΩΝ

Ο ορισμός της τιμής των ορυκτών και των πολύτιμων λίθων έχει γίνει πιο δύσκολος τον 20ο αιώνα. Τα τεχνητά ή συνθετικά πετράδια, που μοιάζουν πάρα πολύ με τα φυσικά, θεωρούνται  πολλές φορές πιο πολύτιμα από τα αληθινά λόγω της χρησιμότητας τους στη βιομηχανία και την επιστήμη. Σπουδαίο παράδειγμα και εδώ είναι ο αλεξανδρίτης. Παράγεται με μεγάλο κόστος για να χρησιμοποιηθεί στα παράθυρα των διαστημοπλοίων, επειδή μπορεί να φιλτράρει τις επικίνδυνες κοσμικές ακτίνες και το επιβλαβές υπεριώδες φως.

 

 

 

Σχόλια

μοιράστε

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin
Share on pinterest
Share on print
Share on email
Close Menu