Ποτέ στην ιστορία της ανθρωπότητας δεν ήμασταν τόσο συνδεδεμένοι.
Και ίσως ποτέ δεν νιώθαμε τόσο μόνοι.
Με ένα κινητό στο χέρι μπορούμε να μιλήσουμε με ανθρώπους σε κάθε γωνιά του πλανήτη. Να δούμε τι κάνουν οι φίλοι μας, οι συγγενείς μας, οι συνάδελφοί μας, ακόμη και άνθρωποι που δεν έχουμε γνωρίσει ποτέ.
Κι όμως, ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι μιλούν για τη μοναξιά που νιώθουν.
Και όχι, σίγουρα δεν μιλάμε για τη μοναχικότητα που κάποιες φορές μπορεί να χρειαζόμαστε και η οποία συχνά γίνεται πηγή δημιουργίας, περισυλλογής και έμπνευσης.
Μιλάμε για εκείνη τη μοναξιά που μπορεί να νιώσει κάποιος μέσα σε μια γεμάτη καφετέρια.
Μέσα σε μια σχέση η μέσα σε μια οικογένεια.
Ακόμη και ανάμεσα σε εκατοντάδες διαδικτυακές επαφές.
Τα social media μάς έδωσαν αναμφίβολα κάτι πολύτιμο, τη δυνατότητα να επικοινωνούμε εύκολα.
Το πρόβλημα είναι ότι πολλές φορές μπερδέψαμε την επικοινωνία με τη σύνδεση.
Ένα «like» δεν έχει τη δύναμη μιας ζεστής αγκαλιάς.
Ένα emoji δεν μπορεί να περικλείσει όλα όσα μπορεί να μεταφέρει ένα βλέμμα.
Ένα μήνυμα δεν είναι πάντοτε ουσιαστική παρουσία.
Η ανθρώπινη ψυχή δεν τρέφεται μόνο από πληροφορίες.
Τρέφεται από το βίωμα. Από την αίσθηση ότι κάποιος είναι πραγματικά εκεί.
Ότι μας ακούει.
Ότι μας βλέπει.
Ότι μας καταλαβαίνει.
Και αυτό δεν μεταφέρεται πάντα μέσα από μια οθόνη.
Ένα ακόμη παράδοξο της εποχής μας είναι ότι ενώ μοιραζόμαστε περισσότερα από ποτέ, συχνά αποκαλύπτουμε λιγότερα από ποτέ.
Ανεβάζουμε φωτογραφίες από ταξίδια.
Από γεύματα.
Από γιορτές.
Από χαρούμενες στιγμές.
Αυτό δεν είναι απαραίτητα ψεύτικο.
Είναι όμως μόνο ένα κομμάτι της πραγματικότητας. Μια μικρή, επιλεγμένη πτυχή της καθημερινότητάς μας.
Θυμάμαι κάποτε σε ένα καφέ μια παρέα κοριτσιών. Αγκαλιάστηκαν γεμάτες χαρά για να βγάλουν μια φωτογραφία. Χαμογέλασαν, πόζαραν και για λίγα δευτερόλεπτα έμοιαζαν να περνούν υπέροχα. Μόλις όμως η φωτογραφία τραβήχτηκε, καθεμία επέστρεψε στο κινητό της, σχεδόν δεν αντάλλαξαν κουβέντα.
Και θυμάμαι να σκέφτομαι πόσο παράξενο και λυπηρό ήταν αυτό.
Στην πραγματικότητα, αυτά τα κορίτσια ίσως να μην συναντήθηκαν ποτέ πραγματικά εκείνη την ημέρα.
Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν φωτογραφίζουν τις στιγμές που νιώθουν φόβο.
Δεν δημοσιεύουν την αμφιβολία τους.
Δεν ανεβάζουν την ανασφάλειά τους.
Έτσι δημιουργείται η ψευδαίσθηση ότι όλοι οι άλλοι ζουν καλύτερα, αγαπιούνται περισσότερο, είναι πιο ευτυχισμένοι ή πιο επιτυχημένοι.
Και κάπου εκεί η μοναξιά μεγαλώνει.
Γιατί δεν αισθανόμαστε μόνοι μόνο όταν δεν έχουμε ανθρώπους γύρω μας.
Αισθανόμαστε μόνοι όταν πιστεύουμε ότι κανείς δεν βιώνει αυτά που βιώνουμε εμείς.
Ότι εμείς είμαστε οι μόνοι που δυσκολευόμαστε.
Οι μόνοι που φοβόμαστε.
Οι μόνοι που αποτυγχάνουμε.
Θυμάμαι ακόμη με νοσταλγία πράγματα που κάποτε κάναμε τόσο εύκολα.
Να χτυπήσουμε το κουδούνι ενός φίλου χωρίς να έχουμε κανονίσει.
Να μιλάμε για ώρες στο τηλέφωνο.
Να καθόμαστε σε μια πλατεία χωρίς κάποιον ιδιαίτερο σκοπό, συζητώντας για όνειρα, σχέδια και ερωτήματα της ζωής.
Σήμερα χρειάζεται σχεδόν στρατιωτική οργάνωση για να βρεθούμε με ανθρώπους που αγαπάμε.
Και αντί να φιλοσοφούμε για τη ζωή ή να μοιραζόμαστε όσα μας απασχολούν, συχνά καταλήγουμε να συζητάμε μόνο για λογαριασμούς, υποχρεώσεις και το κόστος της καθημερινότητας όπως οι τιμές της λαϊκής αγοράς.
Η αλήθεια είναι ότι ο τρόπος που ζούμε αφήνει όλο και λιγότερο χώρο για αυθόρμητη σύνδεση.
Και όταν λέω «ο τρόπος που ζούμε», εννοώ αυτή τη διαρκή τρεχάλα της επιβίωσης.
Αυτόν τον υπόγειο φόβο που μοιάζει να κουβαλά η εποχή μας.
Τι απέγιναν οι ονειροπόλοι;
Οι ιδεαλιστές;
Οι άνθρωποι που μπορούσαν να καθίσουν για ώρες και να μιλήσουν για την αγάπη, τη ζωή, τον θάνατο, τα όνειρα και το μέλλον;
Σήμερα όλοι φαίνεται να γνωρίζουν τα πάντα.
Πέντε τρόπους για να ευτυχίσεις.
Έξι τρόπους για να μείνεις ερωτευμένος.
Τρεις τρόπους για να βρεις σύντροφο.
Κι όμως, όσο αυξάνονται οι συμβουλές, τόσο μοιάζει να λιγοστεύει η ουσιαστική ανθρώπινη επαφή.
Τι είναι λοιπόν αυτό που μας λείπει πραγματικά;
Ίσως να είναι περισσότερη από την αλήθεια μας.
Να μπορούμε να πούμε:
«Δεν είμαι καλά σήμερα.»
«Φοβάμαι.»
«Δεν ξέρω τι κάνω με τη ζωή μου.»
«Χρειάζομαι βοήθεια.»
Και να βρούμε απέναντί μας κάποιον που δεν θα προσπαθήσει να μας διορθώσει.
Που δεν θα έχει έτοιμες συνταγές ευτυχίας.
Που δεν θα περιμένει στη γωνία με τους «πέντε τρόπους για να νιώσεις καλύτερα».
Αλλά θα μείνει εκεί, με παρουσία, με ενσυναίσθηση, με ανθρώπινη ζεστασιά.
Ίσως όμως εδώ να βρίσκεται και μια από τις μεγαλύτερες συγκρούσεις της εποχής μας.
Η ενσυναίσθηση απαιτεί να σταματήσεις να ακούσεις, να νιώσεις.
Το ένστικτο της επιβίωσης, αντίθετα, σε ωθεί να τρέξεις να προλάβεις, να προστατευτείς, να ελέγξεις.
Και ίσως αυτή η διαρκής αγωνία της επιβίωσης να μας κρατά στην επιφάνεια των πραγμάτων.
Ίσως ο φόβος της απώλειας, του πένθους και της απογοήτευσης να μας κάνει να αποφεύγουμε το βάθος.
Γιατί στο βάθος υπάρχει πάντα η πιθανότητα να πονέσουμε.
Έτσι μένουμε στην επιφάνεια, στις πληροφορίες, στις συμβουλές, στις εικόνες, στις εντυπώσεις.
Όμως ένα δέντρο χωρίς ρίζες δεν μπορεί να μεγαλώσει.
Και ένας άνθρωπος χωρίς όνειρα δύσκολα μπορεί να ελπίσει.
Κάποιες φορές αναρωτιέμαι αν μέσα σε όλη αυτή την προσπάθεια να δείχνουμε ευτυχισμένοι, ξεχάσαμε πώς είναι να είμαστε αληθινοί.
Και τότε η δήθεν ευτυχία γίνεται υποκατάστατο της ουσιαστικής σύνδεσης.
Ίσως ο φόβος της απώλειας, του πένθους και της ευαλωτότητας να μας κρατά πολλές φορές στην επιφάνεια.
Γιατί για να συνδεθούμε πραγματικά χρειάζεται να ρισκάρουμε, να εκτεθούμε, να νιώσουμε, να αγαπήσουμε.
Και όλα αυτά εμπεριέχουν την πιθανότητα του πόνου.
Όμως η βαθύτερη ανθρώπινη ανάγκη δεν είναι να εντυπωσιάσουμε.
Είναι να ανήκουμε. Όχι σε μια μόδα η σε μια τάση η ακόμα σε μια ομάδα που μας λέει ποιοι πρέπει να είμαστε.
Αλλά στον ίδιο μας τον εαυτό.
Να μπορούμε να υπάρχουμε όπως είμαστε με τις επιτυχίες μας, με τα λάθη μας, με τη δύναμή μας και με την ευαλωτότητά μας.
Ίσως η λύση να είναι πιο απλή απ’ όσο νομίζουμε.
Ίσως η απάντηση στη μοναξιά να μην βρίσκεται σε μία ακόμη εφαρμογή.
Σε περισσότερους ακόλουθους.
Ή σε περισσότερη διαδικτυακή προβολή.
Ίσως να βρίσκεται σε ένα τηλεφώνημα.
Σε έναν καφέ χωρίς βιασύνη.
Σε μια ειλικρινή συζήτηση.
Σε μια αγκαλιά.
Σε μια στιγμή όπου αφήνουμε το κινητό στην άκρη και θυμόμαστε κάτι που η τεχνολογία δεν κατάφερε ποτέ να αντικαταστήσει:
Την ανθρώπινη παρουσία.
Γιατί τελικά δεν είναι η σύνδεση στο διαδίκτυο που θεραπεύει τη μοναξιά.
Είναι η σύνδεση από καρδιά σε καρδιά.
Με αγάπη,
Shakila Ιωάννα Μπράτη
Ψυχοθεραπεύτρια & Facilitator Εσωτερικών Διαδικασιών
Εκεί όπου η ψυχολογία συναντά την ψυχή και οι καθημερινές ιστορίες γίνονται αφορμές για βαθύτερη κατανόηση. Σε έναν κόσμο γεμάτο θόρυβο, ίσως η πιο επαναστατική πράξη να είναι να καθίσουμε απέναντι από έναν άνθρωπο και να τον ακούσουμε πραγματικά. Γιατί η αληθινή σύνδεση εξακολουθεί να είναι το πιο πολύτιμο δώρο που μπορούμε να προσφέρουμε ο ένας στον άλλον.